درباره مبارزه دو خط در حزب كمونيست پرو

از حقيقت دوره دوم، شماره 26، بهمن 1375 – www.sarbedaran.org

لنين براي تاكيد بر اهميت مبارزه عليه اپورتونيسم در جنبش بين المللي كمونيستي و احزاب كمونيست گفت، مبارزه عليه امپرياليسم بدون مبارزه عليه اپورتونيسم، عوامفريبي و شوخي است. ماركس در سنين پيري با نگاهي به تجربه خود در جنبش انقلابي جمعبندي كرد كه مبارزه او عليه اپورتونيستها همتراز با مبارزه اش عليه بورژوازي بوده است. مائوتسه دون با تاكيد بر اين حقيقت كه درستي يا نادرستي خط ايدئولوژيك ـ سياسي همه چيز را تعيين ميكند، گفت پيشبرد مبارزه دو خط براي حفظ خصلت انقلابي يك حزب كمونيست واجب است. به همين دليل "جنبش انقلابي انترناسيوناليستي" كه اتحاديه كمونيستهاي ايران (سربداران) به آن تعلق دارد، به مبارزه عليه خط اپورتونيستي كه از درون حزب كمونيست پرو سربلند كرده با جديت و فعالانه برخورد ميكند. حزب كمونيست پرو يكي از اعضاي "جنبش انقلابي انترناسيوناليستي" است.

در سال 1992 رفيق گونزالو، صدر حزب كمونيست پرو، بهمراه عده اي از رهبران بالاي حزب طي ضربه اي كه نيروهاي امنيتي دولت پرو در همكاري با سازمان سياي آمريكا به حزب كمونيست پرو وارد آوردند، دستگير شد. به ابتكار "جنبش انقلابي انترناسيوناليستي" يك كارزار بين المللي بسيار مهم در دفاع از جان رفيق گونزالو براه افتاد. اين كارزار در ابعادي جهاني پيش رفت و در جريان آن ميليونها تن از مردم دنيا با جنگ خلق در پرو آشنا شدند و به حمايت از اين جنگ خلق و حزب كمونيست پرو و رهبر زنداني آن بلند شدند. يك سال پس از آن، در نخستين سالگرد اين دستگيري، حزب كمونيست پرو و جنگ خلق تحت رهبري آن، علاوه بر حملات نيروهاي نظامي رژيم با حمله اي از درون مواجه شدند. يك خط اپورتونيستي راست از ميان رهبران زنداني حزب پيش گذارده شد مبني بر اينكه حزب كمونيست پرو بايد به مذاكره صلح با رژيم بپردازد و جنگ خلق را خاتمه بخشد. رژيم پرو اعلام كرد كه معمار اين خط رفيق گونزالو صدر حزب است. بلافاصله، كميته مركزي حزب كمونيست پرو، اين خط را افشاء و طرد نمود و اعلام كرد كه جنگ خلق را تا سرنگوني دولت ارتجاعي پرو و پيروزي انقلاب پيش خواهد برد. در همان حال ادعاي رژيم پرو مبني بر اينكه اين خط از سوي صدر حزب تدوين شده را رد كرد.

از آن زمان، مبارزه دروني اين حزب به كانون توجه انقلابيون جهان بخصوص جنبش انقلابي انترناسيوناليستي تبديل شده است. كميته جنبش طي بيانيه اي اين خط اپورتونيستي را به غايت غلط و مضر به حال انقلاب در پرو و جهان اعلام كرد و از احزاب و سازمانهاي جنبش و توده هاي انقلابي سراسر جهان خواست كه با شركت در مبارزه عليه اين خط اپورتونيستي به دفاع از جنگ خلق در پرو و رهبري آن يعني كميته مركزي حزب كمونيست پرو برخيزند و آگاهي خود را از ماركسيسم ـ لنينيسم ـ مائوئيسم و از مسائل مهمي كه اين مبارزه پيش كشيده ارتقاء دهند.

از همان ابتدا، اينكه آيا صدر حزب تدوين كننده اين خط اپورتونيستي ميباشد يا خير يكي از موضوعات مورد توجه و نگراني در اين مبارزه بوده است. از آنجائيكه صدر گونزالو در حبس انفرادي بسر ميبرد و امكان دسترسي به وي براي مطلع شدن از نظراتش وجود ندارد، اين موضوع به صورت مسئله اي مبهم باقي مانده است. اما يك چيز كاملا روشن است: اين يك خط اپورتونيستي راست است و بايد نقد و طرد شود. بعلاوه، در زندانها مبلغين اين خط افرادي هستند كه جزء رهبران حزب بودند و اين تاكيد بيشتري است بر ضرورت پيشبرد مبارزه دو خط. در صورتيكه رفيق گونزالو نيز يكي از اين رهبران باشد تنها بر جديت اين مبارزه افزوده ميشود. اصل راهنمائي كه كميته جنبش انقلابي انترناسيوناليستي براي هر حالت پيش گذارده اينست: "خط، تعيين كننده است و نه تدوين كننده آن."

اين مبارزه دو خط تاكنون مسائل مهمي را پيش آورده و كماكان مسائل بيشتري را به ميان خواهد كشيد. كمونيستها از روياروئي با هيچ يك از مسائل گزنده اي كه روند پر پيچ و خم مبارزه طبقاتي پيش مي آورد نمي هراسند. اين مسائل را بايد آشكار كرد و با استفاده از ابزار ماركسيسم ـ لنينيسم ـ مائوئيسم حل نمود. چرا كه ما در مبارزه مرگ و زندگي با دشمنان خود به وضوح و روشنائي ايدئولوژيك ـ سياسي نياز داريم. يكي از مسائل گزنده اي كه اين مبارزه پيش آورده مسئله رهبري و رهبران است. پرولتاريا براي پيشبرد مبارزه خونين و پيچيده اش با بورژوازي به رهبري و رهبران نياز دارد. اما به رهبراني نياز دارد كه داراي خط ايدئولوژيك و سياسي صحيح باشند. مسئله اين است كه براي نگاه داشتن رهبران روي خط صحيح و يا زماني كه از خط صحيح منحرف ميشوند چه بايد كرد؟ اينها در زمره مسائلي است كه گام به گام در روند تكاملي اين مبارزه دو خط مهم مورد بررسي و مداقه قرار ميگيرند.

هم اكنون كارزار مبارزه دو خط عليه خط اپورتونيستي به مدرسه اي براي آموزش توده اي بر سر ماركسيسم ـ لنينيسم ـ مائوئيسم در سطح جهاني تبديل شده است. در سال گذشته علاوه بر نشستهاي علني، جلسات نيمه علني متعددي در كشورهاي مختلف تشكيل شد كه طي آن كمونيستهاي قديمي و نيروهاي جوان به بررسي عميق مسائل مطروحه در اين مبارزه پرداختند. اسناد منتشر شده در شماره 21 مجله "جهاني براي فتح" محور مطالعات و بحثهاي اين كارزار را تشكيل ميداد كه مهمترينشان عبارتند از بيانيه كميته جنبش انقلابي انترناسيوناليستي تحت عنوان "با تمام قوا از پرچم سرخمان كه در پرو به اهتزاز در آمده، دفاع كنيم" و سند "شورش بر حق است" نوشته كميته رهبري اتحاديه كمونيستهاي ايران (سربداران). اين شماره "جهاني براي فتح" به زبانهاي انگليسي، اسپانيائي، فارسي، تركي، آلماني و فرانسه منتشر شده است.

سازمان ما از همان ابتدا فعالانه در اين مبارزه شركت نمود. اما اين مبارزه نبايد فقط محدود به رهبران و كادرهاي يك سازمان كمونيستي شود. زيرا انقلاب امر توده هاست و بايد براي مواجه شدن و دست و پنجه نرم كردن با مسائل گزنده آن، به ميدان آيند. جنبش كمونيستي همواره يك جنبش بين المللي بوده است؛ آگاهي كمونيستي در حصارهاي "ملي" شكل نميگيرد؛ بنابراين مسائل مهم انقلاب جهاني بايد مسئله هر فعال و هوادار كمونيست در هر نقطه جهان شود؛ اين بخشي مهم از تربيت انترناسيوناليستي آنهاست. شركت در اين مبارزه نه تنها اداي وظيفه انترناسيوناليستي در دفاع از يك انقلاب "ديگر" است، بلكه براي پيشبرد انقلاب در ايران نيز حائز اهميت بسيار مي باشد. پيچ و خم هائي كه امروز انقلاب پرو با آن مواجه شده در ايران به اشكالي ديگر مقابل كمونيستها قد علم كرد و به موقع پاسخ نگرفت و مطمئنا در آينده نيز چنين پيچ و خمهائي در كار خواهد بود. شركت در اين مبارزه در واقع تمريني براي شركت آگاهانه تر در روند انقلاب است.

نوشته زير در زمره اسنادي است كه كميته جنبش انقلابي انترناسيوناليستي در مقطع معيني از تكامل اين مبارزه و براي دامن زدن هر چه بيشتر به آن صادر كرده است. پيوستن يكي ديگر از رهبران مركزي حزب كمونيست پرو به خط اپورتونيستي راست (شش ماه پس از دستگيريش در سال 1995) موضوع مركزي اين سند است. بعلاوه، اين سند در "جهاني براي فتح" شماره 22 كه نسخه فارسي آن بزودي منتشر ميشود، تحت عنوان "پيچ و خمهاي مبارزه دو خط" به چاپ رسيده است.

آن دسته از خوانندگان ما كه با روند تكاملي اين مبارزه آشنا نيستند ميتوانند به اسناد منتشر شده در مجله "جهاني براي فتح" شماره 21 رجوع كنند. شماره آتي مجله، حاوي مطالب بيشتري درباره اين مبارزه است.

***

آنچه ميخوانيد گزيده سندي است كه در نوامبر 1995 در اختيار احزاب و سازمانهاي جنبش انقلابي انترناسيوناليستي قرار گرفت. اميدواريم كه انتشار كنوني آن به پيشرفت مبارزه عليه خط اپورتونيستي راست كمك كند.

در باره “چرخش” مارجي كلاوو

همانطور كه بخاطر داريد، اواخر ماه مارس (95) مارجي كلاوو بهمراه شماري ديگر در پرو دستگير شدند. آنها متهم شدند كه از رهبران يا اعضاء حزب كمونيست پرو هستند. مارجي كلاوو متهم شد كه همان “رفيق نانسي”، يكي از اعضاي رهبري كميته مركزي حزب است.

او را كمي بعد از دستگيري در برابر خبرنگاران قرار دادند. مارجي كلاوو در آن موقع خطاب به حزب و توده ها گفت كه در جنگ خلق “پايداري كنيد، پايداري كنيد، پايداري كنيد”. او يكي از رهبران كميته مركزي حزب كمونيست پرو بود كه قاطعانه با فراخوان “پيمان صلح” مخالفت كرده و بر ضرورت پيشبرد جنگ خلق تا پيروزي پافشاري مينمود. كميته ريم، فراخوان “پايداري كنيد” كلاوو را وسيعا منتشر ساخت و از احزاب و سازمانهاي جنبش خواست كه از وي دفاع كنند.

اينك وظيفه اي بسيار ناخوشايند بر دوش ما قرار گرفته، زيرا بايد به اطلاع رفقا و دوستان برسانيم كه بنظر ميايد مارجي كلاوو از موضع صحيح گذشته اش دست شسته و به حمايت از فراخوان “پيمان صلح” جلب شده است.

مسلما ما نميتوانيم از تمامي شرايطي كه اين “چرخش” تحت آن صورت گرفته مطلع باشيم. از سبعيت رژيم فوجيموري همه باخبرند و همانطور كه هنگام دستگيري كلاوو خاطر نشان كرديم مقامات پروئي گفته بودند “او سرسخت تر از آنست كه ما فكر ميكرديم” اما بايد “او را وادار به تسليم كنيم”. رژيم وي را نيز چون صدر گونزالو و شماري ديگر از زندانيان سرشناس حزب كمونيست پرو، در يكي از سلولهاي انفرادي مخصوص نگاهداري ميكند و به او اجازه هيچگونه ارتباطي با وكيل و خانواده و حاميانش را نميدهد. تحت چنين شرايطي، دشوار است بگوئيم كه اين موضع برخاسته از اراده آزادانه و قضاوت منطقي اوست. با وجود اين، ظهور كلاوو بر صفحه تلويزيون پرو كوچكترين شكي باقي نميگذارد كه موضع وي، بدون در نظر گرفتن شرايطي كه منجر به اين امر شده، تغيير كرده است.

در مطبوعات پرو مقاله اي به چاپ رسيده كه بخشهاي مفصلي از مصاحبه وي را نقل كرده است. در اين مصاحبه وي بطور خاص ادعا كرده كه چند بار با صدر گونزالو ملاقات داشته است و در اين گفتگوها صدر “توانسته” وي را به حمايت از خط “پيمان صلح” قانع كند.

متعاقب مصاحبه كلاوو، هواداران خط اپورتونيستي راست حزب كه بدنبال توافق صلح هستند، اعلاميه اي انتشار داده و در آن مدعي شدند كه صدر گونزالو “رهنمود” ديگري براي هواداران مقيم خارجه صادر كرده و در آنجا درباره مصاحبه كلاوو اظهار نظر نموده و منجمله پاراگرافي را از كلاوو نقل كرده كه در مطبوعات منتشر نشده است. در اين پاراگراف، كلاوو به خاطر “فريب دادن جنبش انقلابي انترناسيوناليستي” در مورد ماهيت توافقات صلح، “از خود انتقاد ميكند”.

روشن است كه اوضاع جدي است. در درجه اول، اين واقعيت كه يكي از اعضاي اصلي كميته مركزي موضع خود را عوض كرده و اينك از خط اپورتونيستي راست حمايت ميكند، خود ضربه مهمي به رهبري حزب است. بعلاوه، اين ادعاي وي كه با صدر گونزالو ملاقات كرده حدسيات موجود در مورد اينكه صدر گونزالو تدوين كننده خط پيمان صلح ميباشد را تقويت ميكند.

كميته ريم در فراخوان “با تمام قوا از پرچم سرخمان در پرو دفاع كنيم” موضعي قاطع و بدون قيد و شرط عليه مذاكرات پيشنهادي براي دستيابي به توافق صلح گرفت و اعلام كرد كه از ادامه جنگ خلق تا كسب پيروزي سراسري حمايت ميكند و براي متحقق ساختن اين امر هر اقدام ضروري بايد اتخاذ شود. همانطور كه بالاتر اشاره شد، كل جنبش انقلابي انترناسيوناليستي اين موضع اساسي را تاييد كرده است. در استدلالات ارائه شده توسط كلاوو هيچ چيزي يافت نميشود كه موضع به دقت اتخاذ شده جنبش ما را زير سئوال ببرد.

استدلال هواداران توافق صلح آن است كه دستگيري صدر گونزالو امكان ادامه و به پيروزي رسيدن جنگ خلق را از ميان برده است. آنها اضافه ميكنند كه حمايت صدر (طبق ادعاي آنان) خود دال بر صحت اين موضع است. با تسليم شدن مارجي كلاوو و ادعايش مبني بر گفتگو با صدر گونزالو، هواداران خط اپورتونيستي دست به تهاجمي جديد زده اند و اميدوارند كه به اصطلاح “مبارزه براي توافق صلح” را جاني تازه ببخشند، آتوريته و اعتبار كميته مركزي حزب را تضعيف نمايند، صفوف انقلابي (حزب) را متفرق و بي روحيه كرده و بين حزب كمونيست پرو و جنبش انقلابي انترناسيوناليستي شكاف بيندازند. ما طي ماههاي آتي كاملا انتظار ادامه و تشديد اين تلاشها را داريم.

پاسخ اساسي ما به اين حمله خط اپورتونيستي راست، عبارتست از درك هر چه عميقتر خط صحيحي كه كميته و كل جنبش انقلابي انترناسيوناليستي تصويب كرده و بشكل فشرده در فراخوان 28 مارس 1995 آمده، و تلاش هر چه بيشتر در پيشبرد اقداماتي كه در آن فراخوان مطرح شده است. فراخوان، (بهمراه اسناد مهم ديگر مبارزه دو خط، مشخصا انتقاد از “آسومير” كه به درخواست كميته جنبش توسط اتحاديه كمونيستهاي ايران (سربداران) تهيه شده) جهت گيري پايه اي ضروري براي پاسخ قدرتمند به خط اپورتونيستي راست را فراهم ميكند.

موضع فراخوان 28 مارس در مورد اين ادعا كه صدر گونزالو مدافع “مبارزه براي توافق صلح” مي باشد، كاملا روشن است. اين فراخوان خاطر نشان ميسازد كه “مهم است براي مشخص كردن ديدگاه هاي كنوني صدر گونزالو تلاش شود. با وجود اين، مسئله كليدي، خط است نه تدوين كننده آن.” بعلاوه، فراخوان خاطر نشان ميكند: “رژيم با قرار دادن صدر گونزالو در حبس انفرادي، پروسه “از توده به توده” و زنجيره شناخت حزب را كه از طريق سيستم سانتراليسم دمكراتيك آن برقرار ميشود، قطع نموده است.”

كل جنبش ما براي صدر گونزالو، بخاطر رهبري دورانديشانه اش در رابطه با آغاز و پيشبرد جنگ خلق در پرو، خدماتش به رشد سياسي و ايدئولوژيك جنبش ما و موضع شجاعانه اي كه بهنگام دستگيري اتخاذ كرد، احترام عظيمي قائل است. اما هيچيك از اينها بهيچوجه از مسئوليت ما در ارائه يك ارزيابي سياسي بر مبناي تحليل مشخص از شرايط مشخص و در پرتو ماركسيسم ـ لنينيسم ـ مائوئيسم نميكاهد. تاريخ نشان داده حتي رهبران مهم پرولتاريا كه خدماتي واقعي و جاودانه به مبارزه ما نموده اند ميتوانند مدافع يك خط غلط شوند. اگرچه كماكان گواه قاطعي مبني بر حمايت صدر گونزالو از “مبارزه براي توافق صلح” در دست نيست، اما حتي در صورت دستيابي به چنين نشانه اي، ما از راهي كه با آگاهي كامل برگزيده ايم نبايد برگرديم و برنخواهيم گشت.

با وجود اين، حمله دوباره خط اپورتونيستي راست كه از درون حزب كمونيست پرو سر برون آورده و احتمال فزاينده ابتلاي صدر گونزالو به اين خط، كل جنبش را ملزم ميكند كه به اين مسئله قويا توجه و برخورد كند. ما متوجه شده ايم كه كماكان برخي گرايشات موجودند كه به اهميت مبارزه دو خط درون حزب كمونيست پرو كم بهاء ميدهند، آنرا مسئله اي مربوط به گذشته ميدانند، يا معتقدند كه حمايت غيرفعال از موضع كميته جنبش انقلابي انترناسيوناليستي كفايت ميكند. رفقا، اين نحوه تفكر خطرناك است. خط اپورتونيستي راست، عليرغم هر انگيزه اي كه داشته باشد، دستاوردهاي عظيم جنگ خلق را تهديد ميكند، و مسئله فوري و مستقيم جنبش ما در كليت خود مي باشد. موضوعات سياسي كه در مبارزه دو خط در پرو مطرح گشته، به اشكالي ديگر در كل جنبش ما نيز حضور دارد. بعلاوه، بهيچوجه دور از تصور نيست كه تاثيرات و تكانهاي بعدي مبارزه دو خط در پرو، بشكل حادتري در ذهن توده ها و كادرهاي انقلابي سئوالاتي ايجاد كند.

اين برخورد كه “صبر كنيم تا توفان بگذرد”، غيرممكن و ناصحيح است. اين برخورد بمعناي پرهيز از مواجهه با مسائل گوناگون مبارزه دو خط منجمله مسائلي است كه مشكل است يا آزارمان ميدهد. ما بايد از سياست پيشروي از دل آبهاي خروشان پيروي كنيم و جهت گيري ما بايد “تبديل امر بد به امر خوب” باشد: كه معنايش شكست خط اپورتونيستي راست و بقول فراخوان ما، استفاده از كوره مبارزه دو خط “بعنوان يك مدرسه بزرگ ماركسيسم ـ لنينيسم ـ مائوئيسم، جهت نشان دادن تفاوت ماركسيسم واقعي و ماركسيسم دروغين، و كمك به انقلابيون سراسر جهان به فهم ضروريات زمانه و تحقق آنهاست.”

تلاشهاي گذشته ما كافي نبوده و علاوه بر آن، سئوالات ديگري نيز سربلند كرده اند. بنابراين بايد تلاشهاي خود را مضاعف كنيم. ما ميخواهيم تلاشهاي خود را گسترده تر كرده و موضوعات اين مبارزه را از دايره صفوف احزاب و سازمانهاي شركت كننده در جنبش خارج ساخته و به ميان بخشهاي وسيعتر جنبش و توده هاي انقلابي ببريم. اين مبارزه هنوز به سرانجام نرسيده است. مسائل و مشكلات جديد در حال سربلند كردن است و ظاهرا طي ماه هاي آتي بيشتر رو خواهد آمد. وضوح و درك قاطع ما از خط صحيح، و بر اين مبنا، عزم راسخ ما به حمايت از كميته مركزي حزب كمونيست پرو در پيشبرد مبارزه دو خط و جنگ خلق، همچنان كليد قضيه است.

بعلاوه اميدواريم كه رفقا و دوستان تماس فعالي با كميته جنبش در همه جوانب مبارزه دو خط برقرار ساخته و به انجام مسئوليتهاي جمعي مان خدمت نمايند.

نتيجه گيري

بطور خلاصه ميتوان گفت، اوضاع دشواري كه حزب كمونيست پرو و بنابراين كل جنبش ما با آن مواجه است هنوز سپري نشده است. گزارش دهمين كنگره حزب كمونيست چين تحت رهبري مائو تاكيد كرد كه: “صدر مائو بما مي آموزد “درستي يا نادرستي خط ايدئولوژيك و سياسي، همه چيز را تعيين ميكند.” اگر خط كسي نادرست باشد، سقوطش ناگزير است. حتي اگر كنترل رهبري مركزي و محلي و ارتش را در دست داشته باشد. اگر خط كسي صحيح باشد، حتي اگر در ابتدا يك سرباز هم نداشته باشد، سربازاني خواهد يافت، و حتي اگر قدرت سياسي نداشته باشد به آن دست خواهد يافت. اين از تجربه تاريخي حزب ما و جنبش بين المللي كمونيستي از زمان ماركس حاصل شده است.... گره مسئله، خط است. اين حقيقتي غير قابل انكار است.”

امروز ميتوانيم ببينيم كه در پرو پيشرفتهاي عظيمي كه حاصل ساليان سال مبارزه و فداكاري است توسط خط اپورتونيستي راستي كه از جنگ خلق دست شسته، تهديد ميشود. در عين حال، پيروزي خط صحيح در مبارزه دو خط است كه نيروهاي انقلابي در پرو را قادر خواهد ساخت بر مشكلات برخاسته از دستگيري صدر گونزالو و بروز خط اپورتونيستي راست فائق آيند و بسوي كسب سراسري قدرت پيشروي كنند. جنبش ما يك “ناظر” منفعل اين پروسه نيست ـ ما بايد نقش مهمي بازي كنيم. بار ديگر كميته جنبش انقلابي انترناسيوناليستي همه احزاب و سازمانهاي شركت كننده و هوادارانش را فرا مي خواند كه به تعهد فراخوان جنبش پاسخ گويند: “اين وظيفه انترناسيوناليستي جنبش ما در كليت خود، و كميته بعنوان مركز سياسي جنيني جنبش انقلابي انترناسيوناليستي است كه به حداكثر به پيشرفت مبارزه دو خط عليه خط اپورتونيستي راستي كه مذاكره براي توافق صلح را جلو گذاشته، ياري رساند؛ به كميته مركزي حزب كمونيست پرو كمك كند كه اين مبارزه دو خط را بر اساسي قدرتمند و به موثرترين وجه به سرانجام رساند؛ به تقويت رهبري و خط ماركسيست ـ لنينيست ـ مائوئيستي كه جنگ خلق را در پرو رهبري ميكند كمك كند تا اين حزب جنگ خلق را بر پايه چنين خطي و از ميان كليه پيچ و خمهاي راه بسوي كسب سراسري قدرت سياسي با هدف نهائي برقراري كمونيسم در جهان هدايت كند.”

www.sarbedaran.org