حزب کمونیست مائوئیست نپال از حکومت خارج شد

سرویس خبری جهانی برای فتح.24 سپتامبر 2007.

حزب کمونیست نپال (مائوئیست) از حکومت خارج شد. این حزب هشدار داد که، «کشور در آستانهء یک امکان انقلابی بزرگ و در عین حال، یک حادثه فاجعه آمیز است». حزب کمونیست با عوض کردن سیاست خود (مبنی بر شرکت در حکومت)، برنامه راه انداختن اعتراضات توده ای خیابانی را در پیش گرفت؛ اعتراضاتی که به گفته حزب هدفشان، «اخلال در نقشه های انتخاباتی جاری» است. (انتخابات "مجلس موسسان" قرار بود در ماه ژوئن گذشته برگزار شود اما تا 22 نوامبر به تعویق افتاد).

در آوریل سال 2006 (یکسال و نیم پیش) خیزش توده ای سراسر نپال را فرا گرفت و شاه را مجبور کرد، پارلمانی را که معلق کرده بود احیاء کند. در جنگ خلق ده ساله ای که تحت رهبری حزب کمونیست نپال(م) جریان داشت، آتش بس اعلام شد. در نوامبر همان سال، حزب کمونیست نپال (مائوئیست) با هفت حزب پارلمانی یک قرارداد 12 نکته ای به نام "توافق نامهء جامع صلح" امضاء کرد. هدف این توافقنامه، تشکیل یک حکومت موقت و برگزاری انتخابات برای تشکیل "مجلس موسسان" برای تعیین شکل حکومتی آینده، منجمله سرنوشت سلطنت بود. حزب توافق کرد که "ارتش رهائیبخش خلق" را در اردوگاه های مخصوص مستقر کرده و سلاحهایش را انبار کند و هر دو را تحت نظارت سازمان ملل قرار دهد. در اوایل سال 2007 حزب کمونیست نپال(م) وارد پارلمان شد و در آوریل 2007، 4 وزیر وارد کابینهء نخست وزیر (جی.پی. کوئیرلا) شدند.

طی این مدت، در منطقه دشتی "ترای" که در خط مرزی هندوستان قرار دارد، نیروهای ارتجاعی تحت حمایت آمریکا و دولت هند، شروع به سازماندهی و گسترش نیروهای خود در ضدیت با حزب کمونیست نپال(م) کردند. قریب به نیمی از جمعیت نپال در ترای زندگی می کنند که شامل گروه های قومی گوناگون است و کشاورزی پربار و رونق آن برای اقتصاد کشور حیاتی است.

یک گروه امپریالیستی به نام "گروه بین المللی بحران" که مقرش در بروکسل است، این جنبش ارتجاعی را چنین توصیف کرد: «این حرکت به سلطنت طلبان سرسخت و همچنین بینادگرایان هندو، منجمله برخی نیروهای آنسوی مرز امید می دهد زیرا امکانی است برای بهم زدن روند صلح (از طریق حملهء خشونت آمیز علیه مائوئیستها).»

Nepal’s Troubled Tarai Region, Asia Report no. 136, July 2007)

نیروهائی که مدعی اند خلق "مادهاسی" را نمایندگی می کنند بشدت به حزب کمونیست نپال (م) بدلیل موافقتش با پیش نویس قانون اساسی انتقاد می کنند. آنان می گویند این پیش نویس فاقد قول هائی است که حزب در مورد نمایندگی متناسب با جمعیت در حکومت مرکزی و برخورداری از خودمختاری محلی به ملل و اقوام نپال داده است. در یکی از بدترین حوادث، در ماه مارس گذشته یک گروه اوباش به اعضا و هواداران حزب در شهر گااور حمله کرده و 27 تن را به قتل رساندند. سفیر آمریکا و شخصیتهای سیاسی هند همه برای این واقعه هورا کشیدند.

در همان حال، شرایط برای رزمندگان ارتش رهائی بخش در اردوگاه ها روز بروز بدتر شده است و علیرغم اعتراضات مکرر حزب کمونیست نپال(م) به تخطی حکومت و سازمان ملل از توافقاتشان، وضعیت بد غذائی و بهداشتی و اسکان رزمندگان بهبود نیافت.

اکنون شرایط در نپال وارد یک نقطه عطف مهم شده است. حزب کمونیست نپال(م) مطالبات 22 نکته ای را در مقابل حکومت کوئیرلا گذاشته است که مهمترین آن عبارت از اینست که پارلمان، فورا و بدون آنکه منتظر انتخابات مجلس موسسان شود، سلطنت را ملغی کند. و انتخابات مجلس موسسان به گونه ای صورت گیرد که حضور مناسب نمایندگان ملل تحت ستم کشور در آن تضمین شود. حزب اعلام کرد بدون ملغی کردن سلطنت، "هیچ نوع انتخابات واقعی ممکن نیست". کوئیرلا جواب داد که وی خودش خواهان خاتمه سلطنت است اما ملغا کردن آن قبل از انتخابات مجلس موسسان یا عوض کردن نقشه های انتخابات، "مطرح نیست".

روز 18 سپتامبر، وزرای حزب کمونیست نپال(م) از حکومت استعفا دادند. همانروز یک تظاهرات توده ای در کاتماندو برگزار شد که در آن یکی از رهبران حزب به نام بابورام باترای اعلام کرد: «ما برای هدف برگزاری یک انتخابات واقعی مبارزه خواهیم کرد ولی نه برای این نمایشنامه عوامفریبانه. ما آئین هائی را که کمسیون انتخابات اعلام کرده است قبول نمی کنیم و تمام نقشه های انتخابات را برهم خواهیم زد.» وی خطاب به جمعیتی که او را تشویق می کردند گفت: «ما دست به اعتراضات مسالمت آمیز خواهیم زد اما حق خود می دانیم که که با آنانی که برنامه مسالمت آمیز ما را سرکوب می کنند برخورد کنیم.»

حزب کمونیست نپال(م) برنامه "فاز اول" کارزار تبلیغاتی خود را اعلام کرد. این برنامه با برگزاری یک "تشیع جنازه برای سلطنت" در 18 سپتامبر شروع شد، و روزهای 19 تا 21 سپتامبر کارزارهای راهپیمائی و تبلیغات خانه به خانه انجام گرفت. اتحادیه سراسری کارگران حمل و نقل نپال که تحت رهبری مائوئیستهاست، روز 23 سپتامبر یک اعتصاب سراسری در اعتراض به دستگیری و آزار رانندگان توسط پلیس، اعلام کرد و این اعتصاب را با بر پا کردن موانع و لاستیک سوزاندن در اتوبانها و متوقف کردن ترافیک کامیون ها و اتوبوسها برگزار کرد. از 29 سپتامبر تا 3 اکتبر، حزب کمونیست نپال(م) عناصر فاسد حکومتی و آن کسانی را که در جنبش توده ای آوریل 2006 مرتکب جنایت علیه مردم شده اند را افشا خواهد کرد. در روز 30 سپتامبر در سراسر کشور در مقابل همه دفاتر اداری وزارت کشور اعتصابات نشسته خواهد بود. از روز 4 تا 6 اکتبر "بند" (اعتصاب عمومی) در سراسر کشور اعلام شده است. این اعتصاب عمومی قرار است روز 5 اکتبر که روز اعلام کاندیداهای انتخابات مجلس موسسان است، اخلال کند.

تصمیم گیری در مورد این تغییر سیاست در پنجمین جلسه گستردهء کمیته مرکزی حزب کمونیست نپال(م) اتخاذ شد. این جلسه در تاریخ 3 تا 8 اوت برگزار شد. 2174 نفر عضو حزب در این جلسه گسترده حضور بهم رساندند. شرکت کنندگان شامل اعضای کمیته مرکزی، رهبران کمیته های محلی، شاخه های مختلف ارتش رهائی بخش، سازمان های توده ای و غیره بودند. این جلسه در منطقه صنعتی پایتخت برگزار شد. سند مرکزی این جلسه، به نام «برای یک پیشروی ایدئولوژیک نوین و راه انداختن یک جنبش انقلابی نوین، متحد شویم» توسط صدر حزب، رفیق پراچاندا ارائه شد.

اطلاعیه مطبوعاتی که پس از این جلسه توسط صدر حزب صادر شد، می گوید:

«این سند دارای سه بخش مهم است. در بخش اول مسائل مهم ایدئولوژیک و سیاسی بحث می شود. در بخش دوم، جنبش گذشته و مذاکرات صلح مورد بازبینی قرار گرفته اند. و در بخش سوم، بر روی تاکتیک و نقشه آتی حزب پرتو افکنی شده است. ... در چارچوب بحث در باره "برخی مسائل تئوریک" تاکید شده که در مورد مسائلی مانند سازش، رفرم و انقلاب، تمایز روشنی میان خط مارکسیستی و خط اپورتونیستی موجود است. سند به انقلابیون فراخوان داده که بر مارکسیسم لنینسم مائوئیسم و راه پراچاندا استوار بمانند و با تسلیم طلبی راست روانه، تزلزل سانتریستی و ماجراجوئی "چپ" مبارزه کنند. سند در چارچوب بازبینی روند مذاکرات و تکامل مسالمت آمیز انقلاب، می گوید آن مسئله ای که انقلابیون باید در مبارزه ایدئولوژیک به آن اهمیت درجه اول دهند مبارزه علیه گرایش راست روانه است که "به وضع موجود تن می دهد و از آن راضی است، و سازش و رفرم را همه چیز می پندارد و حاضر نیست انقلاب را به جلو سوق دهد." همچنین گفته شده است که به فرصت طلبی سانتریستی که در شکل های مختلف بروز می کند نیز نباید کم بها داد و باید علیه آن نیز مبارزه کرد. این فرصت طلبی سانتریستی همواره میان درست و غلط تزلزل نشان می دهد، در مورد انقلاب حرف می زند اما در عمل رفرمیسم راست روانه را پیش می برد، و یاس و استیصال و فرارطلبی را پیشه می کند. سند همچنین به انقلابیون هشدار می دهد که نسبت به خطر لفاظی "چپ" و ماجراجوئی که "بدون تحلیل مشخص از شرایط مشخص بطور ذهنیگرایانه هر نوع سازش را رد می کند" محتاط باشند.»

اطلاعیه مطبوعاتی در مورد بخش "استراتژی و تاکتیکهای انقلاب" می گوید: «در سند تصریح شده است که حزب، در کنفرانس تاریخی سال 2001، با انعطاف در تاکتیک و استواری در استراتژی انقلاب دموکراتیک، شعار کنفرانس همه احزاب، حکومت موقت و انتخابات مجلس موسسان را به مثابه تاکتیک فرموله کرد که از زمان جلسه چونوانگ در سال 2005 تا کنون پیش برده شده است. همینطور، در رابطه با شعار تاکتیکی جمهوری دموکراتیک، سند با نقل از تصمیمات جلسه چونوانگ می گوید، "حزب، جمهوری دموکراتیک را نه به شکل جمهوری پارلمانی بورژوائی در نظر داشته و نه بشکل جمهوری دموکراتیک نوین. این جمهوری، از طریق یک بازسازی گسترده در قدرت دولتی، نقش یک جمهوری چند حزبی در حال گذار را برای حل مشکلات طبقاتی، ملی، منطقه ای و جنسیتی، بازی خواهد کرد. »

این مقولهء "جمهوری چند حزبی در حال گذار" که بقول حزب کمونیست نپال (م) " نه یک جمهوری پارلمانی بورژوائی است و نه یک جمهوری دموکراتیک نوین" یکی از ستون های تئوریک حزب بوده است.

اطلاعیه مطبوعاتی در بخش مربوط به طرازبندی از مذاکرات صلح می گویند: «طرازبندی از مذاکرات صلح و حوادث پس از آن این است که حزب کمونیست نپال (م) خود را در نظام پارلمانی قدیم ادغام نکرد بلکه با حفظ دستاوردهای دهسال جنگ خلق در دولتی که از طریق سازش تشکیل شد و دولت گذرا بود، شرکت کرد تا از طریق مجلس موسسان، نوع نوین جمهوری دموکراتیک را نهادینه کند. اما اکنون به این نتیجه رسیده است که احزاب پارلمانی عمده که رهبری حکومت را در دست دارند، علیه روح قرارداد 12 نکته ای می باشند، و پایه های اتحاد با حزب مائوئیست را نابود کرده اند. نتیجه گیری مهم قطعنامه این است که: "با وجود آنکه گفته شده بود، برای آنکه دولت موقت بحداکثر بیطرف بماند، ارتش در پادگانها خواهد ماند و ارتش رهائی بخش در اردوگاه ها و تمام تصمیمات برای اداره دولت از طریق توافق جمعی صورت خواهد گرفت، اما امروز پایه های تئوریکی، سیاسی و اخلاقی برای ماندن حزب مائوئیست در حال پایان یافتن است زیرا در این دوره گذار تلاش کرده اند تا دولت را به مثابه دولت فئودال و بورژوازی بوروکرات و کمپرادور اداره کنند." سند با هشدار جدی به نیروهائی که حکومت موقت را رهبری می کنند می گوید: " اگر تضمین نشود که حکومت موقت طبق روح توافقنامه اداره شود، اگر از طریق اعلام جمهوری بر توطئه چینی های ارتجاعی فئودالی علیه مجلس موسسان و موج ترور نقطه پایان گذاشته نشود، اگر علیه جنایتکارانی که در انجام یکرشته کشتارها در مادهاسی دست داشته اند اقدام نشود، وضعیت شهروندان مفقودالاثر اعلام نشود، بیطرفانه به خانواده های شهدا کمک نشود، روند تقسیم اراضی بطور علمی و بر طبق روح قانون اساسی موقت پیش نرود، برای متوقف کردن قتل ها اقدامات موثر نشود، توطئه چینی ها و ترور علیه حزب کمونیست نپال (م) و ارتش رهائی بخش خاتمه نیابد، حزب هیچ آلترناتیوی ندارد جز اینکه حکومت را ترک کرده و جنبش براه اندازد".»

در مورد امضای "توافقنامه جامع صلح" و سیاست های حزب کمونیست نپال(م) از آن زمان تا کنون، اطلاعیه مطبوعاتی چنین جمعبندی می کند: «تاکتیک حزب از توافقنامه 12 نکته ای تا شرکت در حکومت موقت درست بود و از نظر سیاسی با ثمر بود؛ اما حزب بدلیل آنکه در این حین مرتکب برخی اشتباهات و ضعفها شد یک انتقاد از خود جدی می کند.» از جمله اشتباهاتی که سند نام می برد مشکلاتی است که در «هماهنگ کردن سازش و مبارزه» پس از به قتل رسیدن مائوئیستها در منطقه مادهاسی، رخ داد. سند می گوید که حزب توده ها را در جریان تلاش هایش در مذاکرات برای وادار کردن هفت حزب به قبول «یک نظام دولتی فدرال و انتخابات بر حسب جمعیت» نگذاشت و می گوید که، «همین مسئله به مرتجعین و فرصت طلبان فرصت داد تا با گیج کردن مردم در مورد برنامه مائوئیستها در باره مادهش (منطقه مادهاسی ها) یک کارزار علیه حزب براه اندازند.»

سند جلسه گسترده در نتیجه گیری می نویسد: «یک وضعیت تضاد مثلثی میان نیروهای سلطنت طلب فئودال، نیروهای پارلمانتاریستی بورژوائی که طرفدار وضع موجودند و نیروهای دموکراتیک انقلابی موجود است و همه آنها تلاش می کنند که سنگر خود را نگه دارند.» طبق گفته اطلاعیه مطبوعاتی وضع، «بسیار سیال است و یک بحران انقلابی جدی موجود است.»

ممکنست که در هفته ها و ماه های آینده، مبارزه طبقاتی در نپال تشدید یابد. دشمنان انقلاب در نپال و حامیان خارجیشان پیشاپیش اعلام کرده اند که حاضرند در مقابل "بحران انقلابی جدی" هم از روش های سیاسی و هم خشونت بار برای تحکیم نظم ارتجاعی استفاده کنند و تمام آثار دهسال جنگ خلق را محو کنند. شک نیست که اوضاع متلاطم این مسئله را که نپال چه نوع دولت و نظامی را نیاز دارد و طرق رسیدن به آن چیست، با تیزی و برائی هر چه تمام مطرح خواهد کرد.